Home Praktijkprojecten Slimmere slachtofferidentificatie
Slimmere slachtofferidentificatie

BONAPARTE - Disaster Victim Identification

Als er een ramp gebeurt, is het zaak zo snel mogelijk de slachtoffers te identificeren.
Dat kan tegenwoordig uiterst nauwkeurig met DNA profielen. Maar wat als (voldoende) DNA van de slachtoffers ontbreekt? Dan kan geautomatiseerde kansrekening uitkomst bieden.

Grote rampen komen gelukkig niet vaak voor. Maar als ze plaatsvinden, vallen er vaak veel slachtoffers. Denk aan 9/11, de tsunami en diverse vliegtuigongelukken.

Zowel om humanitaire als juridische en economische redenen, moeten de slachtoffers zo snel mogelijk geïdentificeerd worden. Met andere woorden de Disaster Victim Identification (DVI) moet zo snel mogelijk plaatsvinden.

Dat is in de regel goed mogelijk dankzij de moderne DNA technologieën van de forensisch laboratoria. Maar als DNA materiaal van de vermiste personen ontbreekt, wordt dat al lastiger.

DNA

Dan moet de matching indirect plaatsvinden. Dat wil zeggen met DNA profielen van familieleden.

Het gevonden afzonderlijke DNA wordt dan gematcht met dat van familie van de groep slachtoffers.

Dit kan doordat 50% van het DNA van eerstegraads familieleden gelijk is.

De forensisch instituten doen deze matching  tot nu toe handmatig met gebruik van spreadsheets of beperkte software. Dat voldoet bij een klein aantal slachtoffers, maar niet als er honderden slachtoffers geïdentificeerd moeten worden.

Nederlands Forensische Instituut

In opdracht van, en samenwerking met, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), ontwikkelt SNN momenteel een toepassing om dit matchingsproces te automatiseren.

Dit project zorgt er voor dat slachtoffers een naam krijgen en heet daarom toepasselijk Bonaparte, genoemd naar de man die verantwoordelijk is voor het gebruik van achternamen.

In Bonaparte wordt gebruikgemaakt van ICIS-resultaten. Met name op het gebied van Bayesiaanse netwerken. Dat zijn bijzondere vormen van kansrekening die uitkomst bieden voor het ingewikkelde matchingprobleem.

Wanneer er grote onzekerheid bestaat bij de slachtofferidentificatie komt immers de wiskundige kansrekening om de hoek.

Bayesiaans netwerk

Het matchingsysteem Bonaparte is gebaseerd op een Bayesiaans netwerk.

Thomas BayesThomas Bayes was een Engels wiskundige en presbyteriaans predikant. Naar hem is een aparte tak van de statistiek genoemd, de Bayesiaanse statistiek.

Een Bayesiaans netwerk is geen netwerk in de fysieke of sociale zin, maar een grafisch wiskundige representatie van variabelen en hun onderlinge verhoudingen.

Zo komt een netwerk van afhankelijkheden in beeld (zie figuur).

Stamboom editor

Forensisch expert neemt eindbeslissing

Bonaparte is een beslissingsondersteundend systeem. Het combineert de ingevoerde gegevens uit gevonden DNA, DNA van een stamboom van familieleden, wetten voor overerving (zoals de zogeheten Wetten van Mendel) en principes van DNA profiling.

Al deze gegevens worden volgens het Bayesiaanse principe gemodelleerd en leiden tot een gefundeerde kansberekening. Het resultaat is een advies over de kans van een DNA match.

Een forensisch expert neemt op basis hiervan het definitieve besluit of een match correct is. Want, dat zo’n uitspraak uiterst zorgvuldig moet zijn, hoeft geen betoog.

Duidelijke interface

Afgezien van de geautomatiseerde berekening, die veel sneller en nauwkeuriger is dan de handmatige methode, heeft het systeem als voordeel dat het matchingproces goed te volgen is. De famlierelaties worden in een duidelijke grafische weergave gepresenteerd.

Het NFI heeft de eerste versie van de toepassing getest en goedgekeurd. Deze versie bevat nog de meest eenvoudige mutatiemodellen voor DNA en de basisfuncties, maar een tweede versie is inmiddels in aanbouw en zal geavanceerder mogelijkheden bieden.

Microscoop

Daarnaast heeft Bonaparte extra functies voor onder meer databasebeheer.
Bijvoorbeeld om als het ware in de tijd van het onderzoek ‘terug te spoelen’, zodat ook de historie opgevraagd kan worden.

Daardoor kan achteraf altijd gecontroleerd worden hoe het systeem tot een bepaalde matching is gekomen.

Internationale belangstelling

Inmiddels blijkt er internationale belangstelling voor de toepassing.
Er is een kans dat onder meer de ICMP (International Commission on Missing Persons) in Bosnië de toepassing zal gebruiken voor het identificeren van slachtoffers in massagraven.

Bonaparte en samenleving

De relevantie van een slimmer slachtoffer-identificatiesysteem zoals Bonaparte spreekt voor zich. Het maakt de identificatie sneller beschikbaar en betrouwbaarder.

Zie voor meer informatie de website van Bonaparte
Zie ook de website van SNN Adaptive Intelligence

Download de project PDF

CDM

CDM is de afkorting van Collaborative Decision Making

CDM richt zich op zo slim mogelijke gezamenlijke besluitvorming.

Met andere woorden: hoe kan informatie die mensen en systemen in samenwerking verzamelen zo efficiënt en effectief mogelijk geïnterpreteerd worden en tot de juiste besluiten leiden?

Valorisatieprojecten

De valorisatieprojecten van ICIS zijn bedoeld om de doorstroom van opgebouwde kennis naar de markt te bevorderen.

Kennisinstellingen, bedrijven en potentiële technologieafnemers werken in deze projecten samen aan een praktische toepassing die gebruikmaakt van ICIS onderzoeksresultaten.