Home Praktijkprojecten Sensornetwerken voor de zorg
SenZorg: sensornetwerken voor de zorg

Wanneer een demente oudere over de gang drentelt, moet hij of zij waarschijnlijk naar het toilet. Als zorgverlener moet je dat maar net in de gaten hebben, voor het te laat is.
ICIS-technologie kan hier, en bij tal van andere zorgvragen, uitkomst bieden.

Toiletmanagement, zoals hierboven beschreven, is maar één van de vele scenario’s die ICT researchbedrijf Almende en zorginstelling Humanitas samen hebben uitgewerkt in het project SenZorg.

Doel van dit valorisatieproject is om te achterhalen of en hoe actor-agent-technologie de thuiszorg, extramurale en intramurale zorg slimmer kan maken.
Vooral door acute zorgvragen, die niet vooraf te plannen zijn, automatisch te detecteren en te laten opvolgen door de meest geschikte en beschikbare zorgverlener.

CHAP als basis

Aan de basis van het valorisatieproject SenZorg staat CHAP. Deze basisarchitectuur voor multi-agentsystemen, die in een ander ICIS project is ontwikkeld, zorgt ervoor dat mensen, software-agenten en ICT-componenten (in dit geval sensoren) elkaar vinden en samenwerken in één systeem.

Zo kan een sensor de bewegingen volgen van bijvoorbeeld een bewoner van een zorginstelling of aanleunwoning. Traditioneel levert dit data op, of hooguit een signaal, die een mens vervolgens moet waarnemen om te kunnen opvolgen.

Het intelligente CHAP is een lerend systeem dat afwijkingen in bewegingen voor een deel zelf kan interpreteren. Een sensor-agent kan daarop razendsnel communiceren met een zorgverlener-agent om ervoor te zorgen dat zijn menselijke tegenhanger (de actor) actie onderneemt.

Multifunctioneel

Voor alle opgestelde scnario’s is een technische oplossing bedacht.
Het netwerk van sensoren blijkt multifunctioneel inzetbaar. Dus niet alleen voor toiletmanagement, maar ook voor beveiliging (er probeert iemand in te breken), incident management (er is iemand gevallen) en zelfs administratie.

Want in het laatste geval, is alleen de automatisch gedetecteerde aanwezigheid van een zorgverlener voldoende om zijn of haar werkzaamheden in de administratie op te nemen.

Van sensing naar dynamische planning

Snel en intelligent waarnemen met behulp van sensoren is al een technisch hoogstandje, maar SenZorg gaat nog een stap verder. Daarbij speelt het concept van zelforganisatie een grote rol.

SenZorg architectuur

Zelforganiserend vermogen

Traditioneel zijn organisaties veelal reactief. Er gebeurt iets en daar wordt op gereageerd. Of men gaat uit van verwachte taken, plant die in en vervolgens worden ze uitgevoerd. Maar de werkelijkheid is vaak veel dynamischer. Er komen verstoringen die planningen in de war kunnen schoppen.

In de zorg is dat niet anders. Zorgvragen, zeker de genoemde impliciete zorgvragen, komen juist onverwacht. En die zijn op een traditionele manier niet of nauwelijks op te volgen.

Het concept van Almende, en het gebruik van de actor-agent-technologie, maakt last minute planning mogelijk en geeft medewerkers binnen instellingen een groot zelforganiserend vermogen.

Zo kunnen representanten van de zorgverleners, in de vorm van software-agents, voortdurend met elkaar onderhandelen over inzetbaarheid. Op die manier bepalen ze welke zorgverlener op een gegeven moment het beste in actie kan komen.

Van scenario tot prototype

SenZorg is nog lang geen kant-en-klare toepassing. Maar het laat al wel zien wat er mogelijk is met deze technologie.

Het project heeft vooral een experimenteer-omgeving opgeleverd, waarmee andere onderzoekers uit verschillende disciplines binnen en buiten ICIS vervolgonderzoek kunnen doen.

Er zijn bovendien prototypes gebouwd die bewegingspatronen van mensen in gebouwen kunnen herkennen. Daarmee zijn simulaties gedaan en is er geëxperimenteerd met sensoren in zelforganiserende netwerken.

SenZorg sensor

Voor de zorgsector in het algemeen en Humanitas in het bijzonder is in dit project duidelijk geworden dat de actor-agent-technologie met sensoren voor alle opgestelde scenario’s bruikbaar is.

De resultaten van SenZorg worden nu geïmplementeerd binnen een aantal nieuwe initiatieven. Onder meer bij een grote zorginstelling in Limburg. 

Resultaten tot nu

SenZorg heeft scenario’s van problemen in de (thuis)zorg opgeleverd met de technologische oplossingen daarvoor, op basis van sensoren in een actor-agent-netwerk.
Met simulatie en prototyping is de werking ervan aangetoond.

SenZorg en samenleving

De resultaten van SenZorg zijn evident voor een vraaggestuurde zorgverlening. Door de inzet van deze technologie kunnen mensen die zorg nodig hebben langer zelfstandig thuis blijven wonen.

Download de project PDF

Toelichting

Wat zijn agents?

Softwareagenten worden gebruikt in het vakgebied van de kunstmatige intelligentie.

Agenten zijn autonome computerprogramma's die de belangen van de gebruiker behartigen. Deze agenten hebben meestal een bepaalde doelstelling, en gedragen zich rationeel en autonoom.

Een systeem is autonoom als zijn gedrag wordt bepaald door zijn eigen ervaringen; het systeem vertoont een lerend gedrag.

Een veelgebruikt voorbeeld is een agent die voor de gebruiker verschillende websites af gaat om de beste prijs en voorwaarden voor een bepaald artikel te vinden, hierover onderhandelt en tot slot de transactie afsluit.

Bron: Wikipedia

Valorisatieprojecten

De valorisatieprojecten van ICIS zijn bedoeld om de doorstroom van opgebouwde kennis naar de markt te bevorderen.

Kennisinstellingen, bedrijven en potentiële technologieafnemers werken in deze projecten samen aan een praktische toepassing die gebruikmaakt van ICIS onderzoeksresultaten.